Arama motoru deyince hepimizin aklına ilk başta şüphesiz Google gelir. Google ilk başta karşımıza bir genel arama motoru olarak çıktı. Yani internette aradığımız ne olursa olsun bir haber, iş, ürün, blog, video veya resim Google’ı kullandık. Ama internetin çok hızlı gelişimine artık genel arama motorları cevap vermez oldu. Sadece belirli alanlarda özelleşmiş dikey arama motorları ortaya çıktı.

Örneğin bir mp3 çalar alacaksınız. Google’a girip almak istediğiniz mp3 çaların ismini aratıp çıkan çoğu sizin aramadığınız şey ile alakasız binlerce sonuç ile boğuşmaktansa, bir ürün arama veya fiyat karşılaştırma motoru kullanarak almak istediğiniz ürünün hangi sitede ne kadara satıldığını kolayca kısa zaman içinde öğrenebilirsiniz.

Dikey arama motorları başta Amerika ve Avrupa pazarında olmak üzere çok gelişmiş bir sektör. Ülkemizde de her geçen ay yeni yeni örneklerini görmek mümkün. Şu an için ülkemizde dikey arama motorları alanında en gelişmiş pazar ise ürün arama motorları. Akakçe, NeKadar, Ucuzu gibi uzun sürelerdir bu alanda hizmet veren ürün arama motorlarına Pazarmetre, Fiyatara, Secerken ve son olarak da Teknoloji Holding’in Tio’su eklenince online ürün arama sektörü oldukça kızıştı.

Ülkemizde örnekleri var olan dikey arama alanına bir örnek de iş arama motorları. İş arama motorları da Kariyer.Net, Yenibiriş.Com, SecretCv.Com’un başını çektiği onlarca kariyer sitelerini teker teker dolaşmak yerine tek bir site üzerinden iş aramak isteyenlere yardımcı oluyor. Bu alanda da İşBuluyorum.Com ve İşArayan.Org hizmet veriyor. Bu siteler onlarca kariyer sitesini indexleyerek tüm bu sitelerden iş ilanlarını tek bir sayfada gösterebiliyor. Bunlardan İşArayan.Org Google Özel Arama’yı kullanırken, İşBuluyorum.Com ise sadece kelime bazlı bir arama yapmaktan öte kendine özgü algoritmasıyla sonuçları daha anlamlı bir şekilde ziyaretçilerine sonuyor.

Devamını Oku »

İnternetten veya başka bir yerden ürün alırken en büyük etkenlerden birisi almak istediğiniz ürünü alıp kullanmış kişilerin görüşleridir. Bu kişiler sizin okuldan, işyerinden arkadaşlarınız olabileceği gibi bir forum sitesinde ürünle ilgili yorum yazmış hiç tanımadığınız birisi de olabilir.

Örneğin yeni bir cep telefonu alacaksınız. Kafanızda birkaç model var ama hala markaya ve modele daha karar veremediniz. Eşe dosta sorup, dükkan dükkan dolaşıp almak istediğiniz cep telefonla ilgi bilgi toplaya çalışıyorsunuz. Ancak tüm bunları bir ‘görüntülü ürün yorum sitesi’ aracılığı ile de bilgisayarınızın karşısında oturarak da yapabilirsiniz. ExpoTv.Com bunun Amerika kökenli bir örneği. Siteye üye olanlar herhangi bir kategorideki ürünle ilgili görüşlerini kendi çektikleri videolar ile tüm internet kullanıcıları ile paylaşabiliyor. Bu bir dizüstü bilgisayar olabileceği gibi hayalinizdeki bir araba, yazın bir haftalığına tatile gittiğiniz Antalya’da bir otel, hafta sonu seyrettiğiniz bir sinema filmi bile olabilir.

İşte siteden örnek videolar

• Sony PlayStation Portable (PSP) Core
• Honda Civic
• Testere IV
• Porto Rico’daki Yağmur Ormanları

Fikir genel hatlarıyla şöyle üyelerin çeşitli konularda hazırladığı yazıları siteye ekleyip yazdıkları yazılardan okunma oranına göre para kazandıkları Bildirgeç’i sanırım bilirsiniz. Bu site de bir kullanıcı içerikli bir site olacak. Ama üyeler bu sefer yazı değil de kendi kullandıkları beğendikleri veya beğenmedikleri bir ürün veya hizmet ile ilgili videolar hazırlayıp siteye gönderecekler. Üyeler siteye ekledikleri bu videoların üzerinden izlenme oranlarına göre gelir edecekler. Bu şekilde üyelerin daha kaliteli video hazırlaması teşvik edilecek.

Ben internet kullanımının son derece hızlandığı ülkemizde böyle bir sistemin fazlasıyla tutacağınız düşünüyorum. Belki bir mağazaya gidip direk olarak ürünü pazarlayan iş yerindeki satıcıdan ürünle ilgili bilgiler almak, kafanızdaki soruları sorup cevapları almak kadar etkili olmayabilir. Ancak kim her zaman bunun için vakit bulabiliyor ki. Bence bize de bir ExpoTv lazım. Siz ne dersiniz.

Hepimiz meslek ve üniversite seçiminde aynı kaygıları yaşamışızdır. Binbir zorluklarla hazırlanılıp girilen ÖSS’den sonra bir puan verilir elinize. Bu aldığınız puan hayatınızın dönüm noktasıdır. Hangi üniversitede hangi bölümde okuyacağınızı ve mezun olduğunuzda hangi mesleği yapacağınızı bu puan belirler. Aile meclisi toplanır, dershanedeki ve okuldaki rehber hocalarla görüşülür, akrabalara konu komşuya haber sanılır belki çocuğun yazmak istediği bölümde okuyan veya mezun bir tanıdık bulunur diye. Ama çoğu zaman sadece okunmak istenen bölümün internet sitesiyle yetinilir. Ülkemizde o kadar çok irili ufaklı üniversite var ki ve bir o kadar bölüm hadi diyelim birisini buldun üniversiteyi tutturdun bölümü nasıl tutturacaksın.

Ben üniversite sınavı sonrasında 6 tane tercih yaptım ODTÜ, İTÜ, Hacettepe, Yıldız Teknik, Ege, Dokuz Eylül. Hepsinin de elektronik ile bölümlerini yazdım. Ama bu tercihlerimden sadece İTÜ’de okuyan birisine ulaşabilmiştim o da sanırım o yıllarda 50’li yaşlarındaydı. Onu verdiği bilgiler ne kadar güncel olabilirdi ki. Benim gene sadece 6 tercihim vardı bir de tüm tercihlerini yapanları bir düşünün. Sonrasında Hacettepe Elektrik-Elektronik Müh.liğini kazandım.

Benimkisi bilinçli bir tercihti. Az çok ne ile karşılaşacağımı biliyordum. Ama körü körüne üniversite ve meslek seçimi yapıp sonra hüsrana uğrayan o kadar çok gencimiz var ki. Bu nedenle elimden geldiğince lise öğrencilerine meslek ve üniversite seçimi konusunda yardımcı olmaya çalışırız. Hatta kuzenimin de aralarında olduğu birkaç kişinin de başını yakarak bizim bölümde okumasına neden oldum.

Ama yurtdışında öğrencileri meslek ve üniversite seçiminde yönlendiren siteler var. Her öğrenci veya mezun üniversitesi ile ilgili yorumlarda bulunuyor ve çeşitli kriterlere göre oy veriyor. Sadece bir A kişisinin X üniversitesi ilgili yaptığı yorum veya verdiği oylar size pek bir bilgi vermeyebilir ama bu A kişisinin yanına B, C, D, E, F, G, H, I … kişileri de eklenince o üniversite de okumayı düşünen birisi için bu görüşler altın değerinde olur. Ve bu kişilerin bu görüşleri tamamen kendi istekleri ile hiçbir baskıya maruz kalmadan tarafsız bir şekilde verdiklerini düşünün bir nevi Ekşi Sözlük’ğün sadece üniversite yorumlarını içeren versiyonu. Ancak çok daha sistematik çalışan, bilgilerin çok daha derli toplu olduğu bir site.

Devamını Oku »

Bugünden itibaren bloğumda yeni bir yazı dizisine başlıyorum. Başlığı ‘Bize de Lazım’ olacak.

Bu yazı dizisinde amacım yurtdışında uygulanmış başarılı olmuş ülkemize uyarlanması mümkün internet projelerini sizlere tanıtmak. Ben özgünlükten yanayım. Ama bazı durumlarda tekerleği yeniden icat etmeye gerek olmadığını düşünüyorum. Yurt dışında uygulanmış ve çok başarılı olmuş o kadar çok internet projesi var ki. Bunların bazılarına gerçekten imrenerek bakıyorum. Sonuçta az çok İngilizcem, yurtdışı görmüşlüğüm var. Ama bazen insan düşünüyor keşke bunun bir de Türkçe’si olsa diye.

Bu şekilde ülkemize uyarlanmış ve başarılı olmuş birçok proje var. Birkaç örnek vermek gerekirse

Çember.net —- Linkedin.com

Gittigidiyor.com —- Ebay.com

Oyyla, Tusul —- Digg

Blogcu —- Blogger

İzlesene —- Youtube

Tio, Pazarmetre, FiyatAra —- Pricegrabber

Bunlar şimdilik benim aklıma gelenler. Bunlar gibi daha birçok servis var keşfedilmeyi bekleyen. Ben de elimden geldiğince hala keşfedilmeyi bekleyen yabancı site ve servisleri burada tanıtıp Türk proje geliştiricilerin dikkatini şekmeye çalışacağım.

Umarım bu yazı dizisiyle bir nebze de olsun Türk internet kullanıcılarına ve geliştiricilerine faydam olur.