Hepimiz meslek ve üniversite seçiminde aynı kaygıları yaşamışızdır. Binbir zorluklarla hazırlanılıp girilen ÖSS’den sonra bir puan verilir elinize. Bu aldığınız puan hayatınızın dönüm noktasıdır. Hangi üniversitede hangi bölümde okuyacağınızı ve mezun olduğunuzda hangi mesleği yapacağınızı bu puan belirler. Aile meclisi toplanır, dershanedeki ve okuldaki rehber hocalarla görüşülür, akrabalara konu komşuya haber sanılır belki çocuğun yazmak istediği bölümde okuyan veya mezun bir tanıdık bulunur diye. Ama çoğu zaman sadece okunmak istenen bölümün internet sitesiyle yetinilir. Ülkemizde o kadar çok irili ufaklı üniversite var ki ve bir o kadar bölüm hadi diyelim birisini buldun üniversiteyi tutturdun bölümü nasıl tutturacaksın.

Ben üniversite sınavı sonrasında 6 tane tercih yaptım ODTÜ, İTÜ, Hacettepe, Yıldız Teknik, Ege, Dokuz Eylül. Hepsinin de elektronik ile bölümlerini yazdım. Ama bu tercihlerimden sadece İTÜ’de okuyan birisine ulaşabilmiştim o da sanırım o yıllarda 50’li yaşlarındaydı. Onu verdiği bilgiler ne kadar güncel olabilirdi ki. Benim gene sadece 6 tercihim vardı bir de tüm tercihlerini yapanları bir düşünün. Sonrasında Hacettepe Elektrik-Elektronik Müh.liğini kazandım.

Benimkisi bilinçli bir tercihti. Az çok ne ile karşılaşacağımı biliyordum. Ama körü körüne üniversite ve meslek seçimi yapıp sonra hüsrana uğrayan o kadar çok gencimiz var ki. Bu nedenle elimden geldiğince lise öğrencilerine meslek ve üniversite seçimi konusunda yardımcı olmaya çalışırız. Hatta kuzenimin de aralarında olduğu birkaç kişinin de başını yakarak bizim bölümde okumasına neden oldum.

Ama yurtdışında öğrencileri meslek ve üniversite seçiminde yönlendiren siteler var. Her öğrenci veya mezun üniversitesi ile ilgili yorumlarda bulunuyor ve çeşitli kriterlere göre oy veriyor. Sadece bir A kişisinin X üniversitesi ilgili yaptığı yorum veya verdiği oylar size pek bir bilgi vermeyebilir ama bu A kişisinin yanına B, C, D, E, F, G, H, I … kişileri de eklenince o üniversite de okumayı düşünen birisi için bu görüşler altın değerinde olur. Ve bu kişilerin bu görüşleri tamamen kendi istekleri ile hiçbir baskıya maruz kalmadan tarafsız bir şekilde verdiklerini düşünün bir nevi Ekşi Sözlük’ğün sadece üniversite yorumlarını içeren versiyonu. Ancak çok daha sistematik çalışan, bilgilerin çok daha derli toplu olduğu bir site.

Yurtdışına birkaç tane bu şekilde çalışan site var. CollegeProwler bunlardan birisi 230’un üzerindeki üniversite ilgili görüşlerinin olduğu sitenin yıllık ücreti $39.95. Bu sitede üniversiteler 4 ana başlık altında incelenmiş akademik, üniversitenin bulunduğu şehir, kampus yaşamı ve üniversitenin öğrencilerine sağladığı ortam verdiği değer (Amenities). Örneğin üniversitenin bulunduğu şehir başlığı altında yerel atmosfer, gece hayatı, hava durumu, kampus dışı yiyecek-içecek olanakları, kampus dışı kalacak yer; Kampüs yaşamı başlığı altında ise çeşitlilik, spor, güvenlik, sıkılık, erkekler için ortam, bayanlar için ortam; Amenities başlığı altında ise kampüste yiyecek-içecek durumu, kampüste kalacak yer durumu, bilgisayar imkanları, ulaşım imkanları, park yeri imkanları, tesisler bulunuyor. Her öğrenci veya mezun üniversitesine bu kategoriler için oy veriyor ve birkaç cümle de olsa görüş belirtiyor en sonunda genel bir oy verip genel bir yorum yazıyor.

Örneğin bu sayfa dünyanın en iyi mühendislik eğitimin verildiği MIT’ye ait ancak ücretli üyeler dışındakilere hemen hemen tüm özellikler kapalı sadece koklatıyorlar. Ancak size site ve sistem hakkında bilgi verebilir.

Peki tamam böyle bir site yaptık ama üniversitelerle ilgili yorum yazacak insanları nereden bulacağız diye düşünüyorsanız. Ben bunun bu kadar zor olmayacağını düşünüyorum. Her üniversite öğrencisinin veya mezununun üniversitesi ve bölümü ile ilgili yazacak olumlu, olumsuz mutlaka birkaç cümlesi vardır. Önemli olan siteyi olabildiğince kişiye duyurmak.

Tamam siteyi yaptık, veri tabanını da yorumlarla ve oylarla doldurduk peki bu projeyi nasıl bir gelir kaynağına dönüştürürüz diyorsanız ilk olarak hedef kitlenizi iyi irdeleyin. Hedef kitleniz kim 17 – 24 yaş arası liseden mezun olmuş üniversiteye girmek için ter döken 1.5-2 milyon arası sayıda genç. Peki neden sitenize geliyorlar okumak istedikleri üniversite ile ilgili fikir almak için. Eğer bunu iyi bir şekilde irdelerseniz birçok sektör ile ilgili reklam yayınlanıp gelir elde edinilebilir. Mesela özel üniversiteler, üniversitelerin tanıtım günleri ile ilgili duyurular, hazırlık atlama kursları, yurt dışındaki üniversiteler, çeşitli yurt dışı programları …. gibi. Biraz daha fazla kafayı yorunca çok daha fazla şeyin çıkacağından eminim.

Ayrıca bu projenin ülkemiz gençliği için çok yararlı olabileceğini düşünüyorum. Bir gencin okuduğu üniversiteden ve bölümden memnun kalmayıp yeniden üniversite sınavına girip yeni bir üniversite kazanıp okuması o gencin hayatından 2-3 götürüyor. Tabi bir de 4 ila 6 senesi bir diploma uğruna harcayıp sonrasında mesleğini yapmayan binlerce kişi var. Eğer ülkemizde de bu şekilde bir site kurulduğunda gençlerimizin körü körüne üniversite seçmesinin önüne geçmiş oluruz. Bir çok gencimizin de belki üniversite değiştirmek için harcayacakları 2-3 senelerinin önüne geçeriz.

Ben derim ki CollegeProwler gibi bir üniversite değerlendirme sitesi Bize de Lazım.

Not: Ben burada sadece üniversite seçmeyi irdeledim. Kısa bir süre içinde bu yazıyı referans alan ‘meslek değerlendirme sitesi’ yazısı yazacağım.